SİPİNA BİFİDA (MENİNGOMİYELOSEL):

Ayrılmış veya açık omurga anlamına gelir ve en çok myelomeningosel (omuriliğin dışa çıkması) sipina bifida bebek anne karnındayken oluşur, görülme oranı 1000/2 civarındadır bu hastalarda hidrosefali (Beyinde su toplanması) sıkça görülür.

Erken dönemde tedavi edilmeyen vakalarda beyin ve omurilik hasarı nedeni ile fiziksel ve mental gelişim bozukluğu olur.

Bu hastaların %85’inde beyinde su toplanması mevcuttur.

Omuriliğin gelişim kusuruna bağlı sinir hasarıyla beraber mesane ve böbrek problemleri, beyinde su toplanması ve beyinde mevcut olan ek kusurlar omuriliğin hasarlanması ile oluşan ayak hareketlerinde bozulmalar, omurga eğrilikleri, çocuğun okul öncesine okul çağına gelince psikolojik problemleri, kalp sorunları, kabızlık, dışkı hissetmeme gibi sorunlar da beraber görülebilmektedir.

Görülme Sıklığı Nedir ?

Herhangi bir çift Spina bifidalı çocuk sahibi olabilir. Gelişmiş ülkelerde her bin çocuktan biri Spina bifidalı doğmaktadır. 2013 yılında İzmir’de yapılan Uluslararası Spina Bifida Kongresi’nde son veriler sunulmuştur. İzmir’de bu oran bin canlı bebek doğumunda 1,5 iken, Elazığ’da binde 2,2, Ankara’da binde 4 dür. Bölgesel farklılıklar göstermekle birlikte İstanbul’da bu oran daha yüksek beklenmektedir.

Peki bu bir genetik sorun mudur?

Genetik alt yapısı olmakla birlikte Spina bifida ile ilişkilendirilmiş belirli bir mutasyon bulunmamaktadır. Anne ile ilgili çevresel faktörlerin spina bifida oluşumunda önemli rol oynadığı biliniyor. Annenin, gebeliği sırasında aşırı ısıya maruz kalması bunlardan biri. Bu; annenin ateşli hastalık geçirmesi, aşırı güneş altında kalması veya kuzey Avrupa ülkelerinde gördüğümüz gibi uzun süre saunada kalması sonucu olabiliyor.

Annenin gebelik sırasında bazı enfeksiyon hastalıklarını geçirmesi, birtakım antiepileptik ilaçlar kullanması, yüksek dozda radyasyona maruz kalması da diğer önemli nedenlerdendir. Bu noktada folik asit eksikliğine ayrıca değinmemiz gerekir.

TEDAVİ YÖNTEMLERİ ; 

  • Sipina bifidalı bebekte meningomiyolasel varsa hemen ameliyat edilmelidir.
  • Hidrosefali tedavisi şant uygulaması veya ameliyat şeklinde olabilir.
  • Bu hastalarda beyin ve omurilik hasarı sonucu oluşan felçler için özellikle fizyoterapist eşliğinde egzersizller uygulanmalıdır.
  • Eğzersizler aileye ögretilmeli ve eksizsiz yapılmalıdır.
  • Fizik tedavi ajanları kas gelişimi ve esnekliği için elektro terapiler uygulanabilir.

Dr. Sadullah KARADEMİR 
Fizik Tedavi Uzmanı | Sıla Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Merkezi Keçiören Şubesi